Tempo novo, tempo vello

> Manuel N. Fiuza

Sempre existe a dicotomía e un debate ás veces encerellado sobre se un tempo novo ten que prevalecer sobre outro xa pasado e falto de atractivos para as novas xeracións que van tomando posición sobre o mundo, pensando que van poder cambialo todo, para que todo quede no mesmo sitio. Nalgunha etapa da nosa vida, estamos convencidos de que todo o que existe quedou anticuado e xa non vale, pensamos que unha remuda das ideas, das costumes e dos xeitos de traballar, nos situarían nunha mellor posición para afrontar a vida con máis lucidez. Pero a experiencia dinos que debemos de ser prudentes á hora de desbotar o que nos precede, porque logo nalgún momento pódenos ser de gran utilidade. E neste tempo, que xa se cortou prácticamente a transmisión oral das costumes e das tradicións, quedamos sen referencias do pasado, agás algunhas cousas que se manteñen impresas ou nalgún outro medio tecnolóxico moderno. Temos que saber que non todo é aproveitable nin todo é desbotable, deberíamos facer unha criba e ir collendo aquelo que de seguro nos servirá como punto de apoio e de referencia base para aplicar aos novos tempos, que tamén están faltos de solucións perfectas como é de supoñer. Unha boa combinación entre o pasado e o moderno, debería de ser a tónica que rixa a lóxica coherente para un mellor acerto nas cousas da vida, tanto as cotiás coma as extraordinarias. Hai que pensar que tódolos tempos tiveron cousas importantes que aportar para o progreso da humanidade, polo que, o sensato sería coller o mellor de cada tempo e aplícalo á realidade presente, para ir avanzando sen dar bandazos que nos fagan perder o fío do progreso e do futuro. Podemos concluír esta pequena reflexión, dicindo que nin o tempo novo é a panacea, nin o pasado é a guía inequívoca do presente. Unha intelixente combinación dos coñecementos e das tecnoloxías, pódenos levar polo bo camiño, do contrario, se pensamos que todo comezou con nós, tenderemos a errar permanentemente.

Criterios e límites de intervención
en Patrimonio histórico

> Xose Ramón Blanco [Historiador e veciño de Agolada]

 

Nestes tempos de inverno Covid-19 asistimos no Deza a dúas intervencións polémicas en dous monumentos históricos datados en dous milenios distintos. Unha actuación para colocar bancos no Castro de Tuiriz (primeiro milenio a. c.). E outra actuación para colocar unhas escaleiras na restauración da Ponte dos Cabalos (primeiro milenio d. c.).

Resulta que no milenio 3, as mentes pensantes decidiron levar a cabo dúas actuacións que agriden estes monumentos e lles confiren unha actuación sobre eles non acorde ao que representan como vestixios do pasado. Algúns criterios que se deberían ter presente nestas actuacións:

AUTENTICIDADE. A aplicación do principio de autenticidade supón respectar a obra na súa orixinalidade, tanto nos seus aspectos construtivos como estéticos, conservando a mensaxe e a materialidade. Teñamos en conta que toda intervención implica unha transformación da situación de orixe e, por tanto, unha merma da autenticidade orixinal. Para reducir esta posibilidade é preciso aplicar sempre os criterios de máxima efectividade de tratamento, mínima intervención e reversibilidade. O resultado dunha intervención proxectada sobre a base de criterios ou técnicas erróneas é completamente negativa, non só si se mide en canto ás consecuencias estéticas e materiais, senón tamén en termos económicos.

INTERVENCIÓN MÍNIMA. Aproveitar ao máximo as calidades arquitectónicas e urbanas do preexistente dende o punto de vista social e cultural. E o patrón que debe orientar toda actuación na rehabilitación é a mínima intervención. Axudando desta forma ao criterio de reversibilidade. Sempre que resulte factible, as estruturas e elementos arquitectónicos relevantes presentes no inmoble que presenten deterioro físico, deben ser reparados e non substituídos.

INTEGRACIÓN URBANO TERRITORIAL E PAISAXÍSTICA.

A Carta Internacional para a Conservación de Poboacións e Áreas Urbanas Históricas (Washington, 1987), afirma que o ben a intervir “só pode ser eficaz si se integra nunha política coherente de desenrolo económico e social, e se é tomada en consideración no planeamento territorial e urbanístico a todos os niveis”. Desta forma, os aspectos físico tanxibles da súa contorna conforman unha particular identidade que determinan a súa condición ambiental e paisaxística.

CONCLUSIÓN. O patrimonio cultural ten un valor intrínseco, porque xoga un papel de transmisor da memoria histórica dunha sociedade que, de algún modo, realza os mellores valores desta, ademais de ser testemuña dun determinado contexto ou feitos puntuais da historia colectiva. O valor dunha peza patrimonial é incalculable para a comunidade e isto non se discute.

 

 

Analfabetos por exceso

> Manuel N. Fiuza

Con tódolos adiantos tecnolóxicos cos que conta esta sociedade e todas as facilidades para aprender e ensinar, con tódolos medios ao noso alcance, parece que camiñamos cara un analfabetismo crónico e condescendente ou compracente que aceptamos de grado, con tal de que nos deixen unha migalla de protagonismo nunha insignificante rede ou nun programa decadente de moda. Todo o sacrificamos por ser ninguén e arrodillámonos diante da tecnoloxía por avanzar cara a nada.

Hai que ver como apampanamos diante dos apabullantes datos que nos proporciona unha consultora ou un medio calquera, dos que tanto proliferan á nosa beira, sen que para nada analicemos como cribaron esas cifras ou con que intención nos queren facer ver algo que lles interesa moito a eles, e a nos nada. Por outro lado, enseguida nos convertemos en teóricos advenedizos da propagación e defensa de temas dos que na realidade non temos ningún coñecemento fiable nin contrastable, que avale a nosa filosofía fóra de predicadores incautos ou fantasmas con ansias de gloria, esa gloria que dá a insensatez de que alguén nos faga caso por un minuto. Tamén nos debemos ocupar dos teóricos interesados, que a cambio de procurar algún estraño beneficio, fan rolar un tema ou unha idea para que os demais piquemos e nos enganchemos a ela, sen oficio nin beneficio.

Agora que a falta de rigor dalgúns profesionais, e non digamos de profanos, pode campar as súas anchas, solo faltan os analfabetos por exceso que comulguen con rodas de muíños, para que o círculo se cerre e sexamos todos máis torpes, máis incultos, máis cridos atropelando o rigor e aupando o todo vale.

Os profesionais do aplastante atontamento están de en hora boa, pois teñen o campo abonado, polo que poden ceibar cifras, hipóteses, datos, probabilidades diante dun público que se cree informado e preparado para calquera avatar.

Antes eramos analfabetos por defecto e agora somos por exceso. Ollo cos vende fumes e coas novas premisas técnicas que cargan sobre o noso lombo, as promesas dun mundo novo.

A vixencia da Xeración Nós

> Ana Miranda (Eurodiputada)

A finais de outubro cumpríronse cen anos da saída do primeiro número da revista “Nós”, dirixida por V. Risco, con Castelao de director artístico e Ramón Cabanillas, Antón Lousada, Otero Pedrayo e López Cuevillas de redactores. A revista quitou 144 exemplares, sendo o derradeiro o de xullo de 1936. A enxurrada militar e fascista do verán de 1936 impediu novas edicións.

Porqué é tan relevante para o noso País a revista Nós? Porque construíu, definiu, unha identidade galega moderna e europea, sen ningunha caste de intermediarios que antes non se amosaba dese xeito. Velaí a razón porque Nós fixo un traballo non só cultural, senón ideolóxico e político. Os precursores e os teóricos do Rexurdimento (Murguía, Vicetto) puxeran xa os alicerces para unha potente reivindicación nacional, no político e no cultural. Mais Murguía adoitaba escribir en castelán e foi Lugrís Freire quen deu o primeiro mitin en galego no 1907, en Carral. Algúns dos nosos petrucios galeguistas mesmo non entenderon o fracaso español en Cuba (1898) nin a oportunidade que se abría entón para a reivindicación do autogoberno, dos intereses económicos e da cultura galega.

É a Xeración Nós a primeira que aposta por Galicia como referente cara fóra. Os Precursores provincialistas e o Rexurdimento do século XIX, até entón, reivindicaran a galeguidade e os intereses galegos cara dentro do Estado. A xeración Nós olla cara Europa e o mundo todo. Cara Portugal e á Europa atlántica e céltica dos Fisterras cos que os nosos antergos comerciaron durante séculos, nomeadamente Irlanda. Irlanda como pobo amigo e próximo, identificando as angueiras galegas (autogoberno, adquisición da terra polos labregos, dignificación da lingua propia) coas irlandesas.

Modernidade, europeísmo, diálogo directo da cultura galega co Mundo… Velaí algunhas das principais achegas da Xeración Nós. Porque a segunda é a tolerancia. Nesta revista partilla unha tendencia político-social liberal e progresista con outra conservadora-tradicionalista, mais as dúas son quen a convivir e definir país e cultura de seu. Como tamén se deu esa tolerancia nas tendencias culturais, literarias ou científicas dos moitos colaboradores da revista ao longo de dezaseis anos.

Nós só foi posíbel por se xuntar persoeiros culturais da relevancia dos sinalados, co traballo de cultura popular e de discurso político galeguista das Irmandades da Fala e de Castelao. E tampouco sería posíbel sen o consenso no proxecto político baseado na idea de Galicia como nación, aprobado na Asemblea Nacionalista de Lugo de novembro de 1918. Velaí que o labor de Nós, con ser cultural, teña unha grande fondura política.

Galicia deu moitas reviravoltas estes cen anos. Mais convirán vostedes comigo que o legado de Nós é ben actual.

Ó abrigo das chimeneas

> Manuel N. Fiuza

Esta pandemia non ía traer todo o malo, aínda que moito bo non parece que traia, pero nun intento por buscarlle os puntos favorables a esta realidade e ao ritmo da sociedade na que vivimos, podemos visualizar determinados cambios de actitude diante da evidencia que nos toca nestes momentos da historia.
Se nunha primeira oleada, con confinamento incluído, descubrimos a dimensión das nosas vivendas, os pros e os contras dos pobos e ciudades onde vivimos, e con todo ese cóctel repensamos nunha volta ao campo, senón dunha maneira activa como campesiños, o que en moitos casos sería imposible, si como habitantes presenciais do rural. Se así fora, atoparíamos un ramal positivo desta desgracia que nos toca nestos momentos. Doutra banda, nesta segunda ola de contaxios e coincidindo co outono-inverno, debería valernos para achegarnos de novo ás chimeneas, esas acolledoras lumieiras das casas do rural onde toda a filosofía popular se espoñía nas noites longas de parola. Mirar para o lume trae recordos e eleva os sentidos.
Volvamos pois ás chimeneas para apreixar a vida e a historia mentras a pandemia pasa, que pasará. Repensemos mentras en todo ese traxín acelerado no que nos envolvemos, sen querelo quizais, para acadar outra sensibilidade máis natural e máis saudable para o noso cerebro e para que a vida sexa máis levadeira.
Hai que tratar de sacarlle partido a esta miseria vivencial que nos veu encima sen pensalo, para sair fortalecidos, se é posible, cara o futuro. 

Contacto

Director Xerente: Manuel Núñez Fiuza

Deseño e maquetación: Bearisa
Colaboradores: Iago Mouriño, Bartolo Landiño, Tomás Troitiño,
David Devesa, Luis Lince, Pedro Carrio, Manuel Estévez e González Bearisa.

Administración-Publicidade: Rúa Arenal 1 Entrechán - Lalín.
Tlf.: 986 780 615986 780 615 • Fax: 986 780 615 • Móvil: 625 120 810625 120 810
e-mail: manuelfiuza@gmail.com

 

www.lalinecomarca.es

O Periódico | Lalín e Comarca en redes sociales :