> Opinión |Outubro 2018

O magosto como ritual

> Manuel N. Fiuza

E tempo de outono, un tempo de apouso e contemplación, onde as paisaxes nos sorprenden coas súas cores, onde cada recanto da nos terra constitúe un universo cromático de imprevisibles sensacións. Agora cando o viño ferve nos lagares e as castañas se espallan polos soutos, aquí nesta terra non agardamos por ningunha sinal divina para pornos a celebrar este acontecemento sen igual, como ben sendo o tempo de outono. Un dos máximos expoñentes festeiros deste tempo son os magostos, que proliferan por tódolos recunchos e xuntan a milleiros de veciños en centos de aldeas e vilas para facer unha algarabía arredor das castañas o lume e o viño novo, que xa vai aclarando cara a novembro e vale para beber. Os magostos son un pretesto formidable para reencontrarse cos veciños e poder compartir unhas horas de lecer e artellar o redor deles, unha festa para comer e bailar co son das músicas e do canto, un pretesto para o divertimento nun acontecemento tradicional herdado dos nosos antergos e traído o presente, este con algunhas modificacións pero co mesmo fin,a troula e o acercamento entre as persoas. Disfrutemos pois dos magostos que xa foron e dos moitos que van vir.

Para educar en igualdade, abonda con educar ás mozas?

> Pilar Candocia [Activista feminista]

 

Semella que a sociedade vai asumindo que hai igualdade entre homes e mulleres formalmente sobre o papel, máis non existe igualdade real. Comezamos a asumir a importancia de educar en igualdade, mesmo existe unha materia optativa no currículo de secundaria, pero poucos centros a ofrecen. Os centros educativos deben ser un dos piares fundamentais no fomento da igualdade entre homes e mulleres.
Son moitas as persoas docentes que inclúen a perspectiva de xénero nas materias que imparten e en xeral institucións e nais e país traballamos este tema dende a perspectiva do empoderamento feminino, sen dúbida necesario. Pero aínda hai carencias fundamentais coma o feito de que os libros de historia falan de “sufraxio universal” cando as mulleres aínda non tiñan dereito ao voto, ou a sangrante ausencia feminina nos textos docentes que falan de logros en materias coma as ciencias. 
A conclusión lamentable á que polo momentos temos que chegar é á de que a educación e a docencia seguen a traballar en masculino. Os libros de historia refírense aos acontecementos históricos en clave masculina e o resto dos libros de texto tampouco amosan polo de agora unha maior sensibilidade eco feito, irrefutable, de que na nosa historia hai mulleres que teñen que estar nos libros de texto, xa non por cuestións de igualdade, senón por xustiza e méritos propios.
Cando no eido educativo os textos oficiais concorden cunha realidade con perspectiva de xénero, tamén os alumnos e alumnas percibirán con máis claridade que esa é a perspectiva correcta. Se unha moza sabe identificar os comportamentos machistas por parte da súa parella e amigos estará máis preparada para rexeitar condutas machistas e axudará tamén a pequenos cambios no talante dos seus compañeiros varóns. O camiño amósase camiñando, e moitos varóns aprenden o respecto ás mulleres tratando con elas a diario en distintos ámbitos da súa vida, e aprendendo do que fan e din estas mulleres para saber cómo o seu comportamento lles afecta no seu día a día e no seu futuro coma homes.
Pero nada lograremos mentres non os incluamos a eles no traballo a prol da igualdade. Aprendéndolles modelos de masculinidade que mostran que o feminismo tamén os libera a eles, que se pode ser home libre e feliz respectando ás mulleres e sen as ataduras que conleva ser un macho alfa. 

> Opinión |Agosto 2018

Vivir o Deza en Agosto

> Manuel N. Fiuza

O Deza é unha opción formidable para poder pasar unhas boas vacacións de agosto sen se complicar moito, nin ter que gastar demasiado. As veces propoñémonos metas pouco reais ou difíciles de alcanzar, sen decatarnos que preto da casa temos opcións que nos permiten cubrir as nosas expectativas sen desmerecerlle nada a calquera outra posible. O Deza ten un abanico de posibilidades, que van dende a paisaxe a arte, pasando por as praias fluviais. Nos nosos concellos pódense planificar varias xornadas cheas de contido, de temática moi variada, que van dende unha viaxe polo románico comezando en Carboeiro, e seguindo por onde queiramos, porque temos varias opción que non chegaría un día para velas todas. Logo podemos pasar a paisaxe, e comezaríamos para ser suaves, pola praia fluvial de Toiriz no río Arnego antes da desembocadura no encoro de Portodemouros, pola zona de Brocos. Temos tres ou catro praias fluviais máis que non vou a nomear unha por unha para non ser pesado. Pero dentro do apartado de natureza podemos disfrutar das distintas illas do Ulla, ou das carballeiras e soutos, uns catalogados e outros non, pero todos dignos dunha visita pausada para recrearse e descansar.Temos mámoas tullas e pazos, que ben merecen unha parada e un tempo de reflexión que nos permita achegarnos, aínda que sexa mentalmente, o noso pasado máis lonxano. E no gastronómico tampouco fallan referencias positivas que nos farán gozar dos produtos máis representativos da comarca. Porque o Deza ben vale unhas vacacións. 

O Dependentismo que nos amola

> Xoán Antón Pérez Lema [Avogado e Analista Político]

 

O dependentismo acredita que Galicia é pobre e non é quen de se autogobernar, dependendo da axuda ou suposta solidariedade dun Estado recentralizado no político e no económico. Tampouco sería quen de promover un desenvolvemento económico baseado nas novas tecnoloxías e seus propios recursos materiais e humanos, senón só de asumir un rol subsidiario e dependente de Madrid.
Moita xente considera que o dilema entre o dependentismo e o galeguismo é unha lea entre políticos que non atinxe a súa vida cotiá. E están trabucados. Galicia ten unha realidade territorial, poboacional e económica propias e moi diferentes á doutros territorios do Estado, polo que precisamos normativas e políticas propias. A Lei de Costas estatal non resolve os problemas dos nosos núcleos urbanos en dominio público. A liberalización de horarios e de superficies comerciais imposta por Rajoy afunde o noso comercio de proximidade e despoboa as nosas vilas e barrios. A realidade dunha AP-9 dependente dun Estado insensíbel aos nosos problemas de mobilidade e un claro exemplo da necesidade do autogoberno.
O dependentismo olla Galicia como periférica. Mais na economía marítima non o somos, por estarmos xusto a pé da rota entre a canle de Panamá e a Norteamérica atlántica e os grandes portos británicos, Antuerpe e Rotterdam. A transferencia da xestión á Xunta de todos os portos habería xerar grandes oportunidades.
Por outra banda, os nosos alicerces económicos son prescindíbeis no contexto do Estado. Os complexos mar-industria e monte-industria, o sector lácteo, a produción de enerxía… Nós precisamos moito máis ca outros do autogoberno. No noso caso é a única vía cara ao benestar.
Galicia ten futuro económico si acredita en si propia. Si artella por si as políticas sociais e de promoción empresarial acaídas, aproba as leis necesarias e promove o clima social e empresarial preciso. Mais para facermos todo isto cómpre desbotar o dependentismo e pensar e actuar en clave propia. Pensar en gañador e deixar de confiar na esmola dos outros. Unha esmola que previamente chuchan dos nosos recursos. 

> Opinión |Xullo 2018

A legalidade e a realidade

> Manuel N. Fiuza

Penso que xa escribín deste tema outra vez, e haberá que seguilo facendo mentres non se adapte un pouco unha cousa á outra, é dicir, a legalidade á realidade. E antes de nada ven a conto un dito popular que di “se lle queres mal a alguén aplícalle a lei” e isto é o que se está facendo nalgúns casos que veño constatando en distintos lugares e materias, polas continuas queixas dos afectados. No caso das tabernas, que tamén as teño nomeado nestes artigos, hai algúns casos auténticas persecucións en forma de controles exhaustivos en materias que chocan contra as costumes e hábitos dos paisanos. As tabernas deberían estar subvencionadas polo goberno, pois forman parte do servizo público a ós poucos paisanos que quedan nas aldeas, e pola contra atácanas con impostos e controles que seguramente non fan a establecementos de maior embergadura. Mirar polo rural tamén é mirar polos usos e costumes dos seus habitantes, adaptando as leis ós mesmos, e non ó revés. Noutro caso que atopei nestes días, foi a preocupación dunha bodega familiar que tivo a osadía de facer un pouco de augardente, cousa tradicional de sempre nos lugares do ribeiro, e nunha inspección desas, os paisanos quedaron sen augardente e cunha posible multa encima, que seguramente non teñen nin como pagala. Se facer uns litros de augardente é un delito, estamos arreglados. E así podería citar varios temas onde a realidade choca de fronte coa legalidade, o que habería que evitar para harmonizar a sociedade coa legalidade, senón mal andamos. 

Xesús Mato, Medalla Castelao

> María Pereira [veciña do Deza]

 

A Xunta de Galicia acaba de concederlle ao cura Xesús Mato unha merecidísima Medalla Castelao. Con 26 anos Mato convertese en coadxutor de Lalín, onde montou durante o franquismo unha auténtica revolución. O escritor dezano David Otero definiu ao Pai Mato coma “rebelde, inconformista, nada resignado e resistente”. E así é de feito, primeiro en dar misas en galego e en revolucionar a Comarca do Deza coa primeira emisora de radio de Lalín.
As cousas tampouco lle parecían ben dentro da igrexa, así que Mato non tardou en agarrarse ao Concilio Vaticano II para manifestar a súa disidencia coa oficialidade. Don Xesús comezou a dar misas en galego. Asegura que “o que non tiña sentido era que si o 99% do pobo falaba galego, foran os curas e o resto a falarlles castelán, eu facía o natural, aínda que chegou a estar prohibido”. 
En galego deulle voz ao rural dende a Comarca do Deza, fundando a primeira emisora de radio de Lalín. “Alí non facíamos prédicas nin botábamos rollos. Había entrevistas e moita participación da xente. E a música tradicional galega”. Don Xesús gusta desa música, especialmente da de protesta coma a de Fuxan os Ventos, grupo do que foi ademais fundador.
A radio do Pai Mato en Lalín serviu para todo, para facer colectas para axudar á xente necesitada e mesmo para construírlles casas sen axudas institucionais. Todo isto, en medio da ditadura, converteu a Xesús Mato nun cura perigoso, que mesmo chegou a estar controlado por axentes da Brigada Político-Social. 
Pero iso non o acobardou, enfrentouse a eles cada vez que saían do Cuartel de Pontevedra para visitar ao cura en Lalín e advertirlle que “andaba mal acompañado”. A resposta de Mato diante das ameazas sempre era a mesma “ide tomar o sol a Pontevedra, co sol estupendo que tedes alí qué vides pintar aquí. E vos non me ides elixir as compañías”.
Na entrega das Medallas Castelao, mesmo Feijóo dixo que “Xesús Mato fixo de Galicia un centro da esperanza. O crego de Paradela (o seu destino logo de Lalín) soubo facer sitio na súa alma grande a esta fe diferente á que é propia da súa condición. Esta recompensa é cativa comparada coa que lle tributan adoito fregueses, discípulos e beneficiarios do seu labor social, pastoral e musical. Con razón chámalle o alcalde a sotana voadora”.

Contacto

Director Xerente: Manuel Núñez Fiuza

Deseño e maquetación: Bearisa
Colaboradores: Iago Mouriño, Bartolo Landiño, Tomás Troitiño,
David Devesa, Luis Lince, Pedro Carrio, Manuel Estévez e González Bearisa.

Administración-Publicidade: Rúa Arenal 1 Entrechán - Lalín.
Tlf.: 986 780 615986 780 615 • Fax: 986 780 615 • Móvil: 625 120 810625 120 810
e-mail: manuelfiuza@gmail.com

 

www.lalinecomarca.es

O Periódico | Lalín e Comarca en redes sociales :