O Corpiño na memoria

> Manuel N. Fiuza

O Santuario da Virxe do Corpiño ven atraendo romeiros de tódalas partes de Galicia e do mundo ao longo de séculos, é un referente dos santuarios da Galicia interior. Nestes días pasados tivo lugar o día grande de O Corpiño, coma tódolos anos polo 23 e o 24 de San Xoán, e foron moitos os romeiros que non quixeron perderse esta festa na honra da Virxe. E foi cando eu relembrei como esta festa estaba ligada a miña traxectoria vital ó longo xa de máis de cincuenta anos, cando aquel neno rebuldeiro corría polos camiños da aldea de Oirós ata chegar a estrada que pasaba pola Corredoira, co obxectivo de parar o coche de liña que levaría a toda a familia cara o santuario do corpiño. Daquela eran varios os autobuses que transportaban os veciños cara a romaría do Corpiño coas cestas da comida ó lombo, e penso agora, onde quedarían escondidas esas cestas, mentres se asistía os actos relixiosos, quizáis nalgunha casa, nunha taberna de confianza ou na carballeira directamente. Lembro con ledicia aqueles anos de rapaz, cando chegaba o vinte e catro de San Xoán, e había que coller cara o Corpiño a oír misa, estar na procesión e logo de escoitar os foguetes e a banda, escoller un lugar axeitado na carballeira para xantar. Entre idas e voltas, o día íase, e non rendía nada. E cando chuviscaba, ou mesmo estaba de treboada, xa os pais tiñan un plan B, que era a taberna de Isabel –no noso caso- a que nos daba acollida e xantábamos alí xunto co tío Alfredo e Rita.Tódolos anos o mesmo ritual ata agora mesmo, unha traxectoria vital ligada ó Corpiño, con tantos recordos e anécdotas que xa quedan para a historia. Pero este ano volvín a xantar na de Isabel cuns amigos, coma fai cincuenta anos, seguindo o ritual familiar, ano tras ano, de xantar no Corpiño polo vinte e catro de San Xoán.

O Terremoto das municipais no Deza

> Editorial

Case tódalas eleccións municipais son movidas e quizáis as que máis se perciben pola cidadanía. Son uns comicios nos que participa xente coñecida, amigos e veciños, e polo tanto espertan un interese grande na cidadanía en xeral. No Deza estabamos acostumados a que non cambiaran moito as cousas durante varias convocatorias electorais, a non ser algún caso puntual, coma no concello de Silleda, que houbera no seu día algún cambio na configuración do goberno municipal, a herdanza no caso de Agolada ou unha lexislatura partida no caso de Rodeiro. Pero nestas últimas eleccións municipais todo foi distinto. Comezando pola cantidade de candidaturas que se presentaron baixo as siglas de distintos partidos e agrupacións electorais en tódolos concellos da comarca, levándose a palma Lalín con oito candidaturas. En principio, é bo que os veciños sintan interese pola política, e se sintan atraídos para dirixir os seus concellos, e que a xente se implique e se mova tentando poñer no panorama electoral propostas distintas e atractivas para os cidadáns, que elixen co seu voto a quen lles parece que mellor pode levar as rendas do concello correspondente. Pero o que fai distinta esta convocatoria de eleccións municipais de outras, é que fixeron cambiar de signo político, tres dos seis concellos do Deza, como é o caso de Vila de Cruces, que prepara un tripartito de Xuntos-BNG-PSOE o acadar a maioría fronte o PP que levaba no poder máis de vinte e cinco anos. En Agolada tamén irrompe un partido novo, creado polos veciños, que gaña as eleccións, tamén substituíndo ó Partido Popular que levaba lustros sustentado o poder municipal. E en Lalín, o PP volta a gobernar despois de catro anos dun cuatripartito que perde a maioría absoluta. Como vimos analizando, o panorama cambia no Deza de cara os vindeiros catro anos, se non hai sorpresas polo medio. E contra a decisión sabia do pobo, nada hai que facer. Como dicía unha paisana cando se lle ía casar a filla “ogallá que sexa para ben”. Agora tócalle ós distintos gobernos os plenos de organización, e poñerse a traballar polo ben dos veciños e do progreso, que é o que esperamos todos.

Sementando Camiños

> Manuel Estevez

Comezou a pintar nunha adega parisina. As flores sempre foran o motivo de inspiración e aínda continúan sendo, mais unha galerista francesa lle mercara un crucifixo e outra dama daquel mesmo país, unha tela, onde aparecía un barco a vela.
A familia ligada ao xornal “Le Figaro” para quen prestaba servizos domésticos, non dubidara naquela altura en pendurar nas paredes do seu piso “A Samaritana” e outros, algúns sobre cartón, con margaritas e distintas flores, icono da súa traxectoria pictórica.
No número 6 da Rua Santa Marta de Vigo ou mesmo dicir Bar Roucos, tamén coñecido como “A Capela Sixtina”, que así bautizaran artista plástico, Antón Pulido e o editor, Bieito Ledo, pódense ollar pinturas desta muller que nacera nun día dos namorados no ano 1941, no lugar de Mouriscados, en terras de Mondariz.
Subiu ao Begoña ladeada polo seu irmán, Xosé Luis e a nai, Carmen, con destino a Venezuela para reencontrarse con Xosé Ucha Ucha “O Rancheiro” que emigrara anos antes. Seu pai.
E si na terra natal, lle entusiasmaba a música, no outro lado do Atlántico, seducíuna a “bandolina” do perruqueiro, Augusto Baldomero, de quen se namorara.
Sexa como for, a rapaza enfermou o pouco tempo e tivo que volver a Galiza, onde non tardou en retomar os bailes pola bisbarra ata aquela tarde-noite que as voces e guitarras de Manolo e Ramón ou mesmo dicir Dúo Dinámico, ecoaban nas ribeiras do río Tea no seu paso por Ponteareas “Quisiera ser...tu gran amor./Quisiera ser el eco de tu voz/ para poder estar cerca de ti.”, día no que se comprometera co home que sería o pai dos seus fillos e compañeiro da vida, Euxenio González.
Con el viaxou, esta vez en tren a Francia, primeiro instaláronse en Burdeos e mais tarde en Paris. Foi na capital, onde descubrira a faceta artística. Pintou moito e nunca máis abandonou.
O regresar definitivamente a Vigo, cidade na que o seu home atopara traballo en Barreras, ela seguiu plasmando flores ao mesmo tempo que vendía empanadillas e prensa, na entrada do Ambulatorio de Coia.
O decatarse Laxeiro, o inolvidable pintor de Lalín, do talento da muller, non só a animou a que continuase a facelo, senón que lle propuxo exposicións, catálogos e financiamento para que se dedicara soamente a pintar. Todo o apoio necesario que ela rexeitou. Continuou o seu camiño cargando con panelas de empanadillas e os fillos no colo, tiña que seguir esa loita para comer.
Sexa como for, e moi raro que non exista algunha casa ou piso dalgún médico ou funcionario, que non teña un cadro asinado por MU ou mesmo dicir María Ucha.
Nas paredes da Casa Roucos a beira do convento de San Francisco onde canta e reza, penduran as flores a carón doutras obras asinadas por outros nomes da plástica de Galicia, entre eles o mesmo inolvidable Laxeiro.
“Sementando Camiños” e unha proposta pictórica de Maria Ucha, que se pode ollar durante o mes de abril en Vigo, no Espazo “Detrás do Marco”, nas que empregou formas de zapato en cartón para transformalas en pezas artísticas a través de trazos con flores, baixo o título “Sementando Camiños”, en alusión os peregrinos que se dirixen a Santiago de Compostela, proxecto no que continúa traballando para presentar en distintas salas de Exposición nos Camiños de Santiago nos próximos meses, inclusive a Comarca do Deza. 

Galicia debe xogar na liga do Estado

> Xosé Ramón Blanco [Veciño do Deza]

A próxima lexislatura das Cortes Españolas vai ser a de acometer reformas profundas do sistema organizativo do Estado Español. O problema catalán precisa dunha solución satisfatoria para todas e todos. Posiblemente o independentismo catalán non acade a ansiada independencia nin cousa que se lle pareza. Pero tampouco o estatus quo da dereita reaccionaria española conduza a unha solución axeitada. Máis ben, despois do 28A estas arroutadas franquistas preguen velas e cheguemos a un acordo, o máis satisfatorio posible polo ben de todas e todos os que desexamos vivir nun Estado en harmonía. Tirarse ao monte non beneficia a ninguén, agás aos que viven no monte. E os poderes económicos españois, desexosos de negocio en Catalunya, acabarán forzando a unha solución consensuada a aqueles que os representan.
Nesta tesitura histórica, nun remexido da formulación do Estado Español, Galicia/Galiza non pode quedar aillada, e por tanto, ao marxe do que se decide coas nacionalidades históricas recoñecidas na sacrosanta Constitución Española. 
Se Catalunya entra nunha negociación do modelo de Estado con máis competencias e cun sistema de bilateralidade, Euskadi non vai ser menos e xa están co ollo no punto de mira para renegociar o seu estatus.

E Galicia/Galiza?
Onde quedamos? A altura de Murcia, Rioxa, Cantabria, Extremadura….? Ou xogamos na liga das nacionalidades históricas que nos recoñece a Constitución Española? 
Somos nacionalidade histórica como recoñece a CE e así se referencia no noso Estatuto de Autonomía do 6 de Abril de 1981. 
Os partidos (representación da vontade das persoas) nacionalistas galegos, todos eles indistintamente da súa ideoloxía, sempre defenderon esta situación. Tamén o PSOE nos anos da tan lembrada Transición fixo unha aposta por este sistema. E mesmo a dereita da UCD nos albores da democracia do 78 non lle quedou outra máis que apostar por Galicia/Galiza como nacionalidade histórica.
Que vai pasar nos vindeiros catro anos? Imos permitir que cataláns e bascos renegocien a súa relación co Estado e nós quedar na segunda división cando estamos na champions?

Isto é o que nos xogamos o 28A.
Aparte dun avance dos dereitos sociais. Aparte de que as persoas con máis problemas económicos teñan garantidas as súas necesidades básicas, caso da lei de dependencia, dunha sanidade pública que funcione, dunha educación gratuíta e laica, ou do aumento do salario base/renda social,… hai estradas e infraestruturas, mesmo educación ou sanidade. En fin, políticas públicas que dependen de se Galiza/Galicia xoga na Champions o una liga local. 

O espertar político do Deza

> Manuel N. Fiuza

Ninguén sospeitaba fai tan só uns meses que no Deza iba rexurdir unha inquedanza de participación política tan intensa como a que estamos asistindo. As eleccións municipais sobre todo están facendo rexurdir partidos novos, fender outros e intercambiar roles e cargos, todo para poder participar activamente e de forma directa nos comicios destas eleccións. Como dicía unha señora cando se lle iba casar a filla “espero que sexa para ben” todo este fervedoiro de candidatos e candidaturas que se están perfilando. En realidade, isto non sería ningunha novidade se estes movementos se deran noutras eleccións anteriores con mais ou menos intensidade. Pero nas municipais do vindeiro maio, hai un especial movemento de candidaturas e candidatos, algunhas con partido e outros sen el, o caso e participar e xuntarse e rexuntarse para estar e poder ter opción a representar os veciños nos respectivos concellos. De momento todo está en ebullición e o fervor parece grande, pero coma en tódalas cousas as augas vanse clarear e van volver ó seu cauce. E logo os lectores teñen a palabra, ou mellor a papeleta que decidirá en cada caso, quen serán os elixidos para levar durante catro anos as rendas dos nosos concellos. 

A Terra do Medio de Vázquez Pintor

> Soqui Cea Vázquez [Mestra]

Unha ducia de amigas e amigos do gran escritor Xosé Vázquez Pintor vimos de publicar un libro de agradecemento a este ilustre melidense de berce e aqualatense e cangués de adopción. Non quere ser máis ca un humilde e sentido recoñecemento ao brillante poeta, dramaturgo, narrador e ensaísta de raíz afundida na terra, de raíz cravada nos tempos idos. O libro leva por nome Andares e foi publicado por Edicións Fervenza grazas á coordinación de Ángel Luís Utrera e Antom Laia. A primeira de varias presentacións do libro tivo lugar no sempre máxico lugar dos Pendellos de Agolada o pasado 9 de marzo.
Aquece lembrar tamén que Xosé Vázquez Pintor deu o seu nome á Biblioteca Pública de Melide o 7 de xuño do ano 2008, data na que se cumpría o septuaxésimo quinto aniversario da saída do prelo do maxistral Terra de Melide, fito de referencia no mapa da cultura galega e fito co que a Xeración Nós inaugurou un xeito moderno e eficaz de facer escribanía do riquísimo tesouro cultural que tamén nós, xeracións presentes, temos o privilexio de herdar e a obriga de conservar e enxalzar.
Aquel mesmo día, a Asociación de Escritores/as en Lingua Galega honraba a Pintor en Melide coa entrega da Letra E da entidade, coa inauguración dun monólito no centro da vila con versos do poeta e a plantación ao seu carón dun buxo, especie elixida por el.
Fora escollido daquela o nome de Xosé Vázquez Pintor por ser un dos fillos máis sobranceiros de Melide e por ser relevo e custodio da nosa memoria, da nosa tradición, da nosa conciencia: Unha biblioteca non é máis ca expresión material en papel e andeis do que Vázquez Pintor é en soberbio crisol humano.
O seu nome na biblioteca de Melide forma parte dunha merecida homenaxe para termos na memoria a aquel que tanto traballou pola memoria; mais tamén para termos no corazón a aquel que puxo todo o corazón en facer de Galiza unha patria coa palabra, como patria da palabra é e será esa biblioteca, república independente de soños, depositaria do acervo da tribo. Porque a tribo sabe, e a tribo da Terra do Medio segue e seguirá homenaxeando ao seu máis alto bardo: Xosé Vázquez Pintor. 

Contacto

Director Xerente: Manuel Núñez Fiuza

Deseño e maquetación: Bearisa
Colaboradores: Iago Mouriño, Bartolo Landiño, Tomás Troitiño,
David Devesa, Luis Lince, Pedro Carrio, Manuel Estévez e González Bearisa.

Administración-Publicidade: Rúa Arenal 1 Entrechán - Lalín.
Tlf.: 986 780 615986 780 615 • Fax: 986 780 615 • Móvil: 625 120 810625 120 810
e-mail: manuelfiuza@gmail.com

 

www.lalinecomarca.es

O Periódico | Lalín e Comarca en redes sociales :